Archiwum NInA - menu szybkiego dostępu

Skip to content
Pokaż menu

Wielka Szpera (materiały do filmu) - Isabelle Choko 31

Opis

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Wielka Szpera". Polska Żydówka z Łodzi Isabelle Choko opowiada o życiu w getcie łódzkim podczas II wojny światowej. Kobieta wypowiada się w języku francuskim.
Kobieta wspomina czasy kiedy jako dziecko przebywała z rodzicami w getcie łódzkim. Jej rodzice przeżyli już jedną wojnę i dziewczynka odczuwała, że się martwili. Dorośli dbali o nią i troszczyli się o jej wykształcenie. Matka opowiadała o I wojnie światowej, żeby dziewczynka miała świadomość mogącego się wydarzyć niebezpieczeństwa, ale nie wchodził w szczegóły aby dziecko nie żyło w ciągłym strachu.
Po przeniesieniu się reszty ludności do getta, Żydzi zostali odcięci od świata. Z początku życie stwarzało pozory normalności. Funkcjonowały szkoły, biblioteka a nawet sala koncertowa.
Trzyosobowa rodzina Isabelle mieszkała w getcie na 15 metrach kwadratowych. Mieli mało mebli i ciągle brakowało opału. Po jakimś czasie matce Isabelle udało się znaleźć dom przy ulicy Zawiszy 22, gdzie Isabelle z rodzicami przenieśli się wraz z innymi krewnymi. Rodzina cieszyła się, że są wszyscy razem. Śledzili wydarzenia polityczne i cieszyli się z przyłączenia Amerykanów do wojny. Wieczorami członkowie rodziny zbierali się w jednym pokoju i młodzież śpiewała albo odgrywała jakieś scenki. Isabelle recytowała wiersze Tuwima. Później wszyscy dyskutowali, próbowali oderwać się od codzienności. W pewnym momencie pobytu w getcie jednak głód, zimno, zmęczenie i choroby odsunęły wszystkich od siebie. Każdy troszczył się o najbliższą rodzinę.
Przydziały żywności były bardzo pieczołowicie obliczone. Wydawano tylko tyle żywności, ile było trzeba, żeby ludzie nie poumierali z głodu i żeby mogli jako tako pracować. Ale bynajmniej nie tyle, by można było zaspokoić głód. Isabelle starała się przeciwdziałać mu, czytając.
Podczas pobytu w getcie matka znalazła pracę w punkcie wydawania żywności. Mogła tam nieco się pożywić, więc odstępowała nam część swojej racji. Jedna z ciotek Isabelle pracowała z kolei w aptece. Przynosiła tran dla dzieci, dzięki czemu dostarczały sobie witamin.
Kobieta wspomina Chaima Rumkowskiego – przewodniczącego Starszeństwa Żydów w getcie łódzkim. Słyszała, że ożenił się z dużo młodszą od siebie kobietą, i że dbał o interesy wąskiej grupy ludzi skupionej wokół siebie. Tę postawę Rumkowskiego, w postaci faworyzowania mniejszości i zostawienia pozostałych na pastwę losu, Isabelle ocenia bardzo źle. Dla niej to nie był dobry człowiek, jednak wiele mu wybaczyła, kiedy dowiedziała się, że został z rodziną wywieziony do obozu i zamordowany.
Przemówienia Ch. Rumkowskiego, dotyczącego Wielkiej Szpery, Isabelle nie słyszała. Dowiedziała się co mówił, ale trudno jej było w to uwierzyć. Wielka Szpera była akcją Niemców przeprowadzoną we wrześniu 1942 roku, której celem było wyszukanie i wywiezienie z getta dzieci do lat 10, starców oraz osób niepełnosprawnych i chorych.
Matka obawiała się, że córka może zostać zabrana przez Niemców podczas Szpery, ponieważ zachorowała na żółtaczkę. Postanowili ukryć się cała rodziną. Cały dzień wędrowali wewnętrznymi przejściami pomiędzy budynkami i w ten sposób przetrwali.
Matka nie wierzyła nigdy Niemcom, ani w historie, że dzieci i starcy będą wywiezieni na kolonie i leczenie, ani w późniejsze informacje mówiące o przesiedleniach rodzin z getta. Była przegnana, że pociągi wywożą ludzi z getta na śmierć.
Ojciec zmarł przed wysiedleniem z getta. Zabiły go głód, zimno, brak leków, choroby i wyrzeczenia.
Podczas wojny Isabelle była świadkiem trzech sytuacji, kiedy ze strony Niemców spotkała się z ludzkim gestem.
Po wojnie Isabelle w każdej wolnej chwili spisywała wspomnienia z przed wojny i z okresu wojny. Początkowo były zebrane na luźnych kartkach, a potem uporządkowała je w swojej książce. Dzięki temu nadal pamięta wiele szczegółów i usystematyzowała sobie wspomnienia.
Jej przeżycia dużo ją nauczyły. Zrozumiała między innymi, że nie zawsze wystarczy mówić prawdę i przyznawać się do błędu, by być dobrze traktowanym. Nauczyła się też tego, że nigdy nie wolno tracić nadziei i nauczyła się nie bać śmierci. Ta nauka służy jej każdego dnia. Ma bardzo szczęśliwe życie, którym się cieszy. Mam męża, dzieci, wnuki i prawnuki. Jej życie zawodowe i uczuciowe było i jest udane, nigdy nie osłabła w niej chęć pomocy potrzebującym, nigdy nie straciła wiary w człowieczeństwo. W sytuacjach stresowych zachowuje zimną krew i nie ma poczucia zagrożenia.
45 lat po wojnie Isabelle zaczęła mówić o swoich przeżyciach, na skutek udziału w budowie na paryskim cmentarzu Pere-Lachaise pomnika pamięci ofiar obozu Bergen-Belsen, gdzie zginęła jej matka. Wcześniej Isabelle tylko spisywała wspomnienia. Dziś opowiada o wojnie młodzieży.

Szczegóły filmu

Informacje podstawowe

  • tytuł identyfikacyjny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Isabelle Choko 31
  • typ nagrania
    audio-wideo
  • czas trwania
    58'04"
  • tytuł oryginalny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Isabelle Choko 31
  • część
    31 / 58

Język

  • język oryginału
    fr, pl
  • napisy
    brak
  • lektor
    brak

Informacje prawne

Twórcy

Uczestnicy i wykonawcy

Kontakt z archiwistą

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

Informacja o licencji

Brak pełnych praw do tego materiału.

Producentem jest Media Kontakt Sp. z o.o. 

Skontaktuj się z producentem, aby uzyskać prawa do materiału.