Archiwum NInA - menu szybkiego dostępu

Skip to content
Pokaż menu

Wielka Szpera (materiały do filmu) - Gunia Dublin z domu Dziunia Liberman 24

Opis

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Wielka Szpera". Polska Żydówka z Łodzi Gunia Dubin (urodzona jako Dziunia Liberman) opowiada o życiu w getcie łódzkim podczas II wojny światowej.
Kobieta przed wojną mieszkała w Łodzi z matką i ojcem. Była jedynaczką, a ich rodzina nie była religijna. Ojciec miał 11 rodzeństwa, a sam zajmował się szyciem skórzanych pasków i podwiązek.
Gunia pamięta wkroczenie Niemców do Łodzi podczas II wojny światowej. Byli bardzo czyści i schludni. Kobieta wspomina, iż jej ojciec został rzez Niemców złapany pewnego dnia na roboty przymusowe. Jak wrócił, trudno było go poznać. Potem ojciec uciekła na Wschód. Myślał, że tam się urządzi i wróci po żonę i córkę. Zmarł na tyfus w Bucharze.
Gunia z matką musiały przeprowadzić się do getta, ponieważ Niemcy tak rozkazali. W śniegu na odwróconym do góry nogami stole przewoziły swoje rzeczy z mieszkania do getta. Nie miały gdzie zamieszkać w getcie. matka przypomniała sobie jednak, że ma wuja z dalszej rodziny mieszkającego przy ulicy Zakroczymskiej. Tam kobiety znalazły schronienie. Zajęły jeden pokój nad ubikacją.
Gunia wspomina Wielką Szperę, czyli akcję polegającą na wynajdywaniu i wywożeniu poza getto dzieci do lat dziesięciu, osób starszych i niepełnosprawnych. Działo się to we wrześniu 1942 roku. Niemcy dom po domu opróżniali z ludności, ustawiali wszystkich na podwórkach i przeprowadzali selekcję. Kobieta wspomina jako przerażający widok wozów odjeżdżającymi z dziećmi zabranymi matkom i widok matek, które czołgały się za tymi wozami. Niemcy kopali matki, matki prosiły, aby im pozwolono jechać z dziećmi, a dzieci płakały za matkami.
Gunia należała do młodzieżowej organizacji żydowskiej Ha-Szomer Ha-Cair. Kiedy spotykała się ze znajomymi z organizacji po Szperze to każdy za kimś płakał, bo każdy kogoś stracił.
Kobieta wspomina również przewodniczącego Starszeństwa Żydów w Łodzi w getcie łódzkim Chaima Rumkowskiego, który na Rynku Strażackim w przemówieniu do mieszkańców zapowiedział Wielką Szperę. Prosił matki, aby oddały swoje dzieci, aby ludzie oddali starców Niemcom, żeby choć młodzi i zdrowi mogli przetrwać. Gunia była na miejscu i słyszała jego przemowę.
Kobieta mówi także o głodzie, który panował w getcie. Matka przygotowywała przydział chleba dla każdego do zjedzenia w ciągu dnia. Zazwyczaj była to kromka chleba. Gunia starała się ćwiczyć silną wolę. Jednak czasem wieczorem podkradała kawałek chleba. Jednego wieczoru podkradła kawałek z porcji matki i miała przez ten czyn wyrzuty sumienia. Matka udawała, że nie widzi co robi córka.

Szczegóły filmu

Informacje podstawowe

  • tytuł identyfikacyjny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Gunia Dublin z domu Dziunia Liberman 24
  • typ nagrania
    audio-wideo
  • czas trwania
    17'07"
  • tytuł oryginalny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Gunia Dublin z domu Dziunia Liberman 24
  • część
    24 / 58

Język

  • język oryginału
    pl
  • napisy
    brak
  • lektor
    brak

Informacje prawne

Twórcy

Uczestnicy i wykonawcy

Kontakt z archiwistą

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

Informacja o licencji

Brak pełnych praw do tego materiału.

Producentem jest Media Kontakt Sp. z o.o. 

Skontaktuj się z producentem, aby uzyskać prawa do materiału.