Archiwum NInA - menu szybkiego dostępu

Skip to content
Pokaż menu

Wielka Szpera (materiały do filmu) - Abraham Cykiert 2 53

Opis

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Wielka Szpera". Polski Żyd z Łodzi Abraham Cykiert opowiada o życiu w getcie łódzkim podczas II wojny światowej. Część druga nagrania.
Mężczyzna opowiada o Chaimie Rumkowskim – przewodniczącym starszeństwa Żydów w getcie łódzkim. 4 września 1942 roku przemawiał on do ludności getta, gdzie prosił rodziny żydowskie o oddanie Niemcom dzieci do lat 10, starszych osób od lat 60 i wszystkich tych, którzy nie zarabiają. Te osoby mają odejść z getta w liczbie 20 000. Mężczyzna przytacza dokładną argumentację Ch. Rumkowskiego. Wskazuje, że przez całe przemówienie nie używał słowa „Niemcy”, tylko „oni”. Ludzie zgromadzeni podczas przemówienia zaczęli się licytować. Ci co mieli rodziny krzyczeli, żeby samotni oddali się w ręce Niemców, bo im już nic nie pozostało. Samotni krzyczeli, że oni nie mają już kogo oddać, a jak duże rodziny kogoś oddadzą to i tak ród przetrwa. Każdy myślał „ja chcę przeżyć”. Według Abrahama, nawet matki, którym odbierano potem dzieci, w większości przypadków nie broniły zaciekle swojego potomstwa, bo same chciały przeżyć. Oczywiście były wyjątki, kiedy matki walczyły i te Niemcy zabijali. To były bohaterki.
Nie wiadomo dokładnie jak Ch. Rumkowski stał się przewodniczącym starszeństwa Żydów w getcie łódzkim – czy sam się zgłosił, czy Niemcy go wybrali, ponieważ uważali go za najlepszego reprezentanta.
Mężczyzna przytacza piosenkę w języku jidysz o Chaimie Rumkowskim, którą śpiewał Jankiel Herszkowicz – śpiewak z getta łódzkiego.
Abraham opowiada o wysiedlaniu Niemców i Polaków z terenu projektowanego getta. Byli ludzie, którzy za darmo odstępowali mieszkania Żydom, a byli tacy którzy złośliwie dewastowali lokale i zostawiali toalety w fatalnym stanie. W zimie wszystko zamarzało był problem z toaletami w getcie. Większość ludzi widziała jednak w opuszczaniu getta biznes i sprzedawała mieszkania.
Abraham analizuje sytuację diaspory żydowskiej na świecie. Zauważa, że z wielu krajów Żydzi byli wyganiani i niechciani przez wieki. Polska na tym tle, choć nieidealna, to była jednak ostoją. Nigdy nie było tu inkwizycji, nigdy Żydów nie wygoniono. Żydzi żyli obok Polaków, znaleźli swoje miejsce w społeczeństwie.
Mężczyzna opisuje swoje kontakty w getcie z Niemcami. Miał z nimi codziennie do czynienia, ponieważ pracował jako goniec. Abraham zauważa, że Żydzi byli potrzebni Niemcom jak konie. Getto łódzkie to była fabryka. Niemcy i Żydzi w sprawach biznesowych potrzebowali się nawzajem i czasem kontakty były prawie przyjacielskie (tu przytacza przykład Hansa Biebowa i Jakubowicza).

Szczegóły filmu

Informacje podstawowe

  • tytuł identyfikacyjny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Abraham Cykiert 2 53
  • typ nagrania
    audio-wideo
  • czas trwania
    01:02'43"
  • tytuł oryginalny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Abraham Cykiert 2 53
  • odcinek
    2 / 3
  • część
    53 / 58

Język

  • język oryginału
    pl, yi, ge, en
  • napisy
    brak
  • lektor
    brak

Informacje prawne

Twórcy

Uczestnicy i wykonawcy

Kontakt z archiwistą

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

Informacja o licencji

Brak pełnych praw do tego materiału.

Producentem jest Media Kontakt Sp. z o.o. 

Skontaktuj się z producentem, aby uzyskać prawa do materiału.