Archiwum NInA - menu szybkiego dostępu

Skip to content
Pokaż menu

Trauma (materiały do filmu) - Wanda Wiszniewska 48

Opis

Materiał roboczy do filmu pt. „Trauma". Polka Wanda Wiszniewska opowiada jak podczas II wojny światowej ukrywała wraz z rodzicami i rodzeństwem Żydów, u siebie w gospodarstwie niedaleko Włodzimierza na Wołyniu.
Kobieta wspomina, że jak Rosjanie byli we Włodzimierzu to Żydzi się nie bali. Jednak jak wkroczyli Niemcy Żydzi, znajomi ojca, zaczęli prosić o pomoc. Ojciec nie zawsze mógł pomóc. Odmówił na przykład pomocy Ickowi Lakrycowi – bogatemu handlarzowi zbożem. Oferował ojcu złoto za przechowanie jego rodziny. Ojciec nie chciał pieniędzy, ale też nie miał wtedy warunków do przechowywania. Żyd zastrzelił swoja żonę i dziecko i sam popełnił samobójstwo żeby nie trafić do getta.
W lipcu i sierpniu 1942 roku był duży pogrom na Żydach. Zostało wtedy wiele dzieci, ukrywających się po polach. Wanda nosiła im jedzenie.
Pewnego dnia przyszło do ich domu dwóch Żydów w wieku około 40 lat. Jeden z nich Michał był znajomym ojca. Poprosili o schronieni. Ojciec zaproponował im stodołę. To był grudzień więc schowali się w stogu siana. Dostali materace i kożuchy, żeby mieć ciepło. Władek – brat Wandy nosił im pożywienie.
Pewnego dnia, prawdopodobnie sąsiad Ukrainiec, doniósł na milicję, że ukrywają Żydów. Przyjechali saniami ukraińscy milicjanci in zaczęli szukać Żydów. Jeden z Żydów schował się w stogu siana, a drugi uciekł ze stodoły. Ukraińcy nikogo nie znaleźli. Zrobili rewizję, napili się wódki, zjedli i odjechali.
W pewnym momencie na wsi zaczęło być niebezpiecznie, ponieważ częste stały się napady Ukraińców i rodzice zadecydowali, że rodzina musi się przenieść do Włodzimierza. Było to w lipcu 1943 roku. Żydzi musieli znaleźć inną kryjówkę. Do gospodarstwa przyjeżdżali tylko na żniwa. Brat z bronią został w gospodarce na stałe. Zgłosili się do nich kolejni Żydzi – Wapniarscy - z prośbą o ukrycie. Wybudowano schron przy studni. Ukrywało się tam 8 osób – małżeństwo Maria i Dawid Wapniarscy oraz ich dzieci Regina, Szymon i Janusz, a także rodzina Katzów – siostra Wapniarskiej z mężem i dzieckiem. Przebywali tam kilka miesięcy od grudnia do roztopów. Na wiosnę kiedy mrozy puściły, kryjówka trochę się zawaliła i nie było dopływu powietrza. Żydzi trafili na strych i czekali na budowę nowej kryjówki za stodołą. Wkrótce przenieśli się do nowego lokum.
Ukraińcy napadli ich kolonię. Zaczęli palić domy. Domu rodziców Wandy Wiszniewskiej Ukraińcy nie ruszyli, ponieważ ojciec dobrze z nimi żył. Żydzi bezpiecznie siedzieli w schronie.
Którejś niedzieli Niemcy napadli na kolonię Andresówkę. Ukraińcy z nimi współpracowali. Niebezpieczeństwo rosło, więc ojciec wywiózł Żydów do partyzantów do lasu do 27. Dywizji Armii Krajowej. Do tej dywizji należało całe rodzeństwo.
Ojciec zginął na podwórzu od odłamka bomby niemieckiej podczas nalotu Luftwaffe. Wcześniej zdążył oswobodzić zwierzęta gospodarskie.
Żydzi uciekli do Związku Radzieckiego, a potem wrócili do Polski.Wanda miała kontakt z rodziną Wapniarskich po wojnie. Katzowie wyjechali do Izraela i słuch po nich zaginął.
Podczas wojny rodzina Wandy nie bała się Niemców. Do Niemców uciekali, jak Ukraińcy ich chcieli zabić. To Ukraińcy byli groźni.
Kobieta prezentuje fotografie ze swoich zbiorów prywatnych przedstawiające ją samą za młodu, rodzeństwo i rodziców.

Szczegóły filmu

Informacje podstawowe

  • tytuł identyfikacyjny
    Trauma (materiały do filmu) - Wanda Wiszniewska 48
  • typ nagrania
    audio-wideo
  • czas trwania
    01:03'30"
  • tytuł oryginalny
    Trauma (materiały do filmu) - Wanda Wiszniewska 48
  • część
    48

Język

  • język oryginału
    pl
  • napisy
    brak
  • lektor
    brak

Informacje prawne

Twórcy

Uczestnicy i wykonawcy

Kontakt z archiwistą

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

Informacja o licencji

Brak pełnych praw do tego materiału.

Producentem jest Media Kontakt Sp. z o.o. 

Skontaktuj się z producentem, aby uzyskać prawa do materiału.