Quick Access Menu

Skip to content
Show menu

Wielka Szpera (materiały do filmu) - Miriam Cohen 13

Description

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Wielka Szpera". Polska Żydówka z Łodzi Miriam Cohen (z domu Minia Szpigiel) opowiada o życiu w getcie łódzkim podczas II wojny światowej. Kobieta przebywała w getcie wraz z rodzicami, bratem i siostrą, a potem także z mężem, ponieważ w getcie wyszła za mąż. Rodzina Miriam była średnio bogata i nie bardzo religijna. M. Cohen pracowała w getcie w wydziale talonów. Współpracowała z Przewodniczącym Starszeństwa Żydów w Łodzi Chaimem Rumkowskim, który udzielał ślubów, a ona wydawała talony z okazji ślubów. Z perspektywy czasu opisuje Ch. Rumkowskiego, jako zboczeńca seksualnego, ponieważ miał skłonności do młodych 10-12 letnich dziewczynek. Jej samej kiedyś też złożył propozycję, aby odwiedziła go w jego mieszkaniu, ale odmówiła tłumacząc się bardzo opiekuńczymi rodzicami. Kobieta znała sekretarkę Ch. Rumkowskiego Etkę Daum, która jest autorką wspomnień z getta.
M. Cohen przetrwała Wielką Szperę, czyli akcję Niemców wyszukiwania i wywożenia dzieci poniżej 10 lat, osoby starsze i chore. Była wtedy w mieszkaniu i wraz ze wszystkimi mieszkańcami kamienicy wyszła na elekcję na podwórze. Cała rodzina przeszła tę chwilę bez szwanku. M. Cohen widziała, jak sąsiadka nie chciała oddać córki i wyszarpnęła dziecko Niemcowi z rąk. Ten ją za to zastrzelił i odebrał dziecko. Innej kobiecie z domu po przeciwnej stronie ulicy udało się schować około 4-letniego syna. Niemcy już odjeżdżali, a chłopiec wyskoczył z kryjówki na środek jezdni. Niemcy go złapali i zabrali. Matka chłopca płakała i krzyczała przez całą noc. Z kolei przyjaciele M. Cohen schowali w piwnicy swojego syna, któremu udało się przetrwać wojnę w ten sposób.
M. Cohen wyszła w getcie za mąż, za mężczyznę starszego od siebie o około 10 lat. Był kierownikiem resortu krawieckiego w getcie. Po ślubie pojechali do Mrysina w podróż poślubną. Mąż przeżył wojnę i zmarł w Izraelu. Mają jedną córkę i troje wnuków.
Kobieta wspomina transport z getta do obozu Auschwitz. W pociągu było ciasno, w kącie stała beczka na odchody, po drodze ludzie umierali i trupy leżały na podłodze. Kiedy przyjechano do obozu, Niemcy kazali Żydom zostawić w pociągu wszystkie rzeczy, które ze sobą przywieźli i zdjąć buty. Potem kazano się rozebrać, obcięto im włosy i zapędzono do umywalni. Po wyjściu z umywalni rozdano kobietom sukienki i kazano zakładać na gołe i mokre ciało. Sukienki były różnych rozmiarów i nie patrzono na to jakiej wysokości była kobieta, a jaki rozmiar sukienki. Następnie rozdano po garnku zupy na 5 kobiet i nie podano łyżek.
M. Cohen z Auschwitz trafiła do obozu pracy w Prusach Wschodnich. Tam była sekretarką SS-mana Ericha Maisla. Dostała to stanowisko ponieważ znała język niemiecki, którego uczyła się w gimnazjum.

Film details

Basic information

  • identification title
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Miriam Cohen 13
  • type of recording
    audio-video
  • running time
    56'38"
  • tytuł oryginalny
    Wielka Szpera (materiały do filmu) - Miriam Cohen 13
  • część
    13 / 58

Language

  • original language
    pl
  • subtitles
    brak
  • voice over
    brak

Legal information

Creators

Participants and performers

Contact an archivist

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

License information

License not available.

Produced by Media Kontakt Sp. z o.o. 

Contact the producers to obtain a license for this content.