Quick Access Menu

Skip to content
Show menu

Pogrom (materiały do filmu) - Yechiel Alpert, Hanah Alpert i Tow Einwar vel Wajntraub 4

Description

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Pogrom”. Polscy Żydzi Yechiel Alpert, jego żona Hanah Alpert oraz Tow Einwar (poprzednie nazwisko Wajntraub) opowiadają o tym jak przetrwali pogrom kielecki, który miał miejsce 4 lipca 1946 roku.
Yechiel Alpert mówi o tym, że ofiary pogromu bały się leżeć w szpitalu i urządziły strajk głodowy. Bały się kolejnych ataków. Yechiel pojechał z oficerami Urzędu Bezpieczeństwa (UB) do Częstochowy do szpitala prosić tamtejszych lekarzy żydowskich o pomoc. Nikt nie chciał przyjechać oprócz pielęgniarki Heleny Majtlis . Ona przyjechała i zaopiekowała się rannymi. Nie wzięła za to pieniędzy.
Yechiel nie został powołany na świadka podczas procesu dotyczącego pogromu kieleckiego, mimo, że był na sali rozpraw. Nie wie dlaczego.
Hanah Alpert, żona Yechiela mówi o tym, że kiedy zaczął się pogrom była w koszuli nocnej i szlafroku. Zeszła w tym stroju z drugiego piętra do męża do biura. Kiedy żołnierze się wdarli do budynku kazali mężczyznom wyjść przed dom, a kobiety zostały zatrzymane w budynku. Tylko pani Proszowska jakoś wyszła. Kiedy na górę wbiegł zakrwawiony Ćwiczarczyk skończył się dla nich pogrom. Przyjechał po nich Majewski, kuzyn szwagra Hany, i zabrał ich do siebie – Hanę z mężem, oraz jej siostrę z mężem. Był oficerem Urzędu bezpieczeństwa.
Większość kobiet była na drugim piętrze w kibucu. Tam jedną z kobiet o nazwisku Gertner, wyrzucono przez okno.
Hana Alpert, mówi, że pamięta cały pogrom, ale nie jest w stanie o tym opowiadać.
Tow Einwar, który wcześniej nosił nazwisko Wajntraub, opowiada, ze po Ii wonie światowej wrócił do Skarżyska, szukać rodziny. Nie znalazł nikogo. Udał się do Kielc, ponieważ tam pojechało wielu Żydów. Tam zatrzymał się w kibucu. Był tu jakieś 2-3 tygodnie, aż zaczął się pogrom. Rano 4 lipca 1946 roku wyszedł po gazetę. Jak wrócił ludzie gromadzili się już pod domem na ulicy Planty 7, gdzie był kibuc. Ludzie nie rozpoznali w nim Żyda, ponieważ był blondynem i nosił mundur rosyjski, ponieważ nie miał innego ubrania. Powiedziano mu, że Żydzi zabili chłopca. Zaczął się z tego śmiać. Wszedł do kibucu i zaczęto mu opowiadać co się dzieje. Chciał wyciągać granaty z pieca, ale go powstrzymano.
Kiedy służby wkroczyły do budynku nie wiedziały jak z nim postępować, ponieważ był w rosyjskim szynelu. Kazano Żydom z biura z pierwszego piętra wejść na drugie piętro do kibucu.
Podczas pogromu został zabity doktor Seweryn Kahane (Buczek) przewodniczący Komitetu Żydowskiego w Kielcach. Kiedy odbierał telefon został zastrzelony.
Koło 17.00-18.00 przyjechało rosyjskie wojsko i zabrało ich samochodami do siebie. Jeden z funkcjonariuszy UB Polak zabrał go do siebie i pozwolił zostać przez jakiś czas. Jego żona była Żydówką. Od funkcjonariusza Tow dowiedział się, że wojsko jest odpowiedzialne za pogrom.
Najstraszniejsze wspomnienie z pogromu, to widok harcerzy – kilkunastoletnich chłopców, którzy wbijali noże w kobietę leżącą przed domem na Plantach.
Sam uratował się dzięki szynelowi rosyjskiemu, który miął na sobie i przez to, że rosyjskimi przekleństwami reagował na zaczepki. Nawet cywile się go bali.

Film details

Basic information

  • identification title
    Pogrom (materiały do filmu) - Yechiel Alpert, Hanah Alpert i Tow Einwar vel Wajntraub 4
  • type of recording
    audio-video
  • running time
    31'06"
  • tytuł oryginalny
    Pogrom (materiały do filmu) - Yechiel Alpert, Hanah Alpert i Tow Einwar vel Wajntraub 4
  • część
    4 / 52

Language

  • original language
    pl, he
  • subtitles
    brak
  • voice over
    brak

Legal information

Location of event

Creators

Participants and performers

Contact an archivist

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

License information

License not available.

Produced by Media Kontakt Sp. z o.o. 

Contact the producers to obtain a license for this content.