Quick Access Menu

Skip to content
Show menu

Pogrom (materiały do filmu) - Stefan Bratkowski, były mieszkaniec Kielc i Jerzy Stępień 31

Description

Materiał roboczy do filmu dokumentalnego „Pogrom". Dziennikarz Stefan Bratkowski mówi o odbiorze pogromu kieleckiego z 4 lipca 1946 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim, którego był mieszkańcem w 1946 roku.
Mężczyzna podkreśla, że po II wojnie światowej tymczasowe zniknięcia dzieci były na porządku dziennym. Jeśli służby chciały się czegoś dowiedzieć o dorosłych, to porywały ich dzieci. Poza tym w 1946 roku nie tylko w Kielcach próbowano wzniecić pogrom, ale tylko w Kielcach udało się to na tak duża skalę.
Mieszkaniec Kielc (personalia niezidentyfikowane) wspomina jak mając 16 lat był świadkiem wydarzeń pogromu kieleckiego na Żydach. Odcisnęło to piętno na jego psychice. Przyznaje szczerze, że od dziecka był indoktrynowany myślą antysemicką i przez pierwsze swoje 40 lat życia nienawidził Żydów. Ta postawa uległa zmianie dopiero kiedy po czterdziestym roku życia zaczął interesować się religiami i czytać m.in. o macy żydowskiej. Wtedy zrozumiał, iż tworzone są fałszywe legendy o judaizmie. Dziś najbardziej zadziwia go, jak oparta na kłamstwie plotka może doprowadzić do zbrodni. Mężczyzna pamięta zmasakrowane twarze ludzi, wyrzucaną przez okno kobietę, cywilów którzy wyprowadzali z budynku na Plantach Żydów oraz wojsko i służby bezpieczeństwa, w bardzo podobnych do siebie mundurach, obecne na miejscu wydarzeń. Jako chłopiec czuł się bezsilny wobec tego co widział.
Polski prawnik Jerzy Stępień mówi o tym, że w Kielcach słowa pogrom zaczęto używać dopiero w 1981 roku. Do Kielc przyjechał w 1970 oku wraz ze swoim przyjacielem do pracy. O pogromie rozmawiał tylko z osobami najbardziej zaufanymi – przyjacielem i sędzią, która była jego patronką.
Prawda o pogromie nie była powszechnie znana. Ludzie się bali. Sam Stępień pochodzi z Sandomierza i nic nie słyszał o pogromie. Dowiedział się o tym dopiero od studenta szwedzkiego w 1968 roku. Potem kiedy spotkał w Kielcach Władysława Dzikowskiego – autora rękopisu o pogromie Żydowskim, zapoznał się za jego pomocą z wieloma rewelacjami dotyczącymi pogromu. M.in. tego, że to nie bezosobowy tłum przybył na Planty zabijać Żydów lecz zorganizowana grupa ludzi oraz, że podczas pogromu zginął jeden z funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Rękopis ten w latach osiemdziesiątych Jerzy Stępień przekazał dziennikarzowi Krzysztofowi Kąkolewskiemu, który przeprowadza z nim tę rozmowę.
W Kielcach władza miała prawdopodobnie za zadanie programować wśród społeczeństwa jakąś określoną wizję pogromu. Były różne projekty antysemickie, jak na przykład budowa linii tramwajowej, która miała prowadzić przez teren, na którym stoi synagoga. Projekt zakładał zburzenie budynku.
Kiedy Jerzy Stępień zamówił mszę w intencji ofiar pogromu żydowskiego, został okrzyknięty Żydem mimo, iż nim nie jest i spotkał się z wieloma nieprzyjemnościami.

Film details

Basic information

  • identification title
    Pogrom (materiały do filmu) - Stefan Bratkowski, były mieszkaniec Kielc i Jerzy Stępień 31
  • type of recording
    audio-video
  • running time
    34'40"
  • tytuł oryginalny
    Pogrom (materiały do filmu) - Stefan Bratkowski, były mieszkaniec Kielc i Jerzy Stępień 31
  • część
    31 / 52

Language

  • original language
    pl
  • subtitles
    brak
  • voice over
    brak

Legal information

Creators

Participants and performers

Contact an archivist

Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
Pole wymagane
+

License information

License not available.

Produced by Media Kontakt Sp. z o.o. 

Contact the producers to obtain a license for this content.